JURYSDYKCJA KRAJOWA W SPRAWACH O DZIAŁ MAJĄTKU WSPÓLNEGO, GDY NIERUCHOMOŚĆ POŁOŻONA JEST W POLSCE

Jestem obywatelem polskim, ale przez ostatnie lata zamieszkiwałem w Niemczech. Rozwiodłem się niedawno z żoną i chciałbym teraz podzielić wspólny majątek do którego należy również nieruchomość położona w Polsce. Czy sprawa podlega sądowi polskiemu czy niemieckiemu?

Odpowiada mec. Karolina Gierdal

Kwestię jurysdykcji krajowej (a więc tego czy do rozpoznania sprawy właściwy jest sąd polski czy sąd w innym kraju) w sprawie o podział majątku po rozwodzie regulują polskie przepisy zawarte w kodeksie postępowania cywilnego. W opisanej sprawie zachodzą aż trzy przesłanki, które pozwalają ją zaliczyć do jurysdykcji krajowej sądu polskiego.

Po pierwsze, jest Pan obywatelem polskim, co zgodnie z polskim prawem uzasadnia jurysdykcję sądu polskiego. Ponieważ jednak z prawa niemieckiego (lub prawa jakiegokolwiek innego państwa) wynikać może podobna przesłanka, a Pana była żona jest Niemką, ważne jest oparcie jurysdykcji o mocniejszy związek z polskim prawem.

Zgodnie z art. 11062 § 2 kpc, do jurysdykcji krajowej należeć będzie sprawa o podział majątku, jeżeli majątek ten albo znaczna jego część znajdują się w Polsce. Jednocześnie, zgodnie z art. 11102 kpc, jurysdykcja ta jest wyłączna (tj. żaden inny przepis, w tym przepis obcego prawa nie może „wyłączyć” jej zastosowania), jeśli dział miałby dotyczyć nieruchomości położonej w Polsce.

Odpowiadając więc na Pana pytanie – właściwym do podziału majątku wspólnego co do nieruchomości będzie sąd polski. Jeśli w skład majątku wchodzą jeszcze inne przedmioty majątkowe lub prawa, właściwość sądu będzie zależeć od tego gdzie się one znajdują (w Polsce czy w Niemczech) i jaka jest ich wartość. Jeśli okaże się, że wartość ta jest dużo niższa niż wartość nieruchomości, można dowodzić, że również majątek znajdujący się w Niemczech będzie mógł być dzielony przez sąd polski.